Un corazón que non é un metrónomo
Pon dous dedos no pulso e conta. Parece que o corazón latexa coa regularidade dun reloxo, pero non é así. Se medísemos o tempo exacto entre un latexo e o seguinte, veriamos que cambia sen parar: 850 milisegundos, logo 910, logo 870… Esas diferenzas, de apenas unhas centésimas de segundo, teñen nome: variabilidade da frecuencia cardíaca, ou HRV polas súas siglas en inglés. E son a pista principal que usa unha pulseira para saber se estás en tensión.
O curioso é que un corazón relaxado é máis irregular, non menos. Cando inspiras, o pulso acelérase un pouco; cando expiras, frea. Ese vaivén, chamado arritmia sinusal respiratoria, é normal e sinal dun sistema ben afinado.
O acelerador e o freo
Quen move eses fíos? O sistema nervioso autónomo, o que funciona en piloto automático. Ten dúas ramas que actúan como o acelerador e o freo dun coche.
O sistema simpático é o acelerador: prepara o corpo para actuar ante unha ameaza, un exame ou un correo urxente. Sobe o pulso e faino máis uniforme, como un tambor que marca o paso. O parasimpático, que viaxa sobre todo polo nervio vago, é o freo: domina cando descansamos, facemos a dixestión ou durmimos, e deixa que o ritmo flutúe con liberdade.
Cando pisamos o acelerador durante moito tempo, a variabilidade baixa: esa é a pegada do estrés que se pode ler desde fóra.
Como a capta a luz do teu pulso
A pulseira non leva eléctrodos no peito: ilumina a pel con pequenos LED e mide canta luz volve. Cada vez que chega un latexo, os vasos énchense un pouco máis de sangue e absorben máis luz. Así se debuxa unha onda, e o algoritmo localiza o cumio de cada pulsación para calcular o tempo que separa unha doutra.
Con eses intervalos calcúlase, por exemplo, o RMSSD, que compara cada intervalo co seguinte e resume canto cambian de media. Un valor alto adoita indicar que o freo está activo; un baixo, que manda o acelerador.
O gran inimigo: moverse
Aquí está a trampa. Se camiñas, subes escaleiras ou simplemente xesticulas mentres falas, o pulso sobe por puro esforzo físico e a variabilidade cae aínda que esteas tan tranquilo.
Por iso a pulseira leva tamén un acelerómetro, o mesmo tipo de sensor que conta os pasos. Cando detecta que te estás movendo, descarta ou corrixe eses tramos. A cifra de estrés ten sentido sobre todo en momentos de quietude: sentado diante do ordenador, no sofá ou nunha reunión.
A túa cifra é só túa
Non existe un número de HRV «correcto» para todo o mundo. Cambia coa idade, a xenética, a forma física e mesmo coa hora do día.
Por iso os algoritmos non te comparan cun ideal, senón contigo mesmo. Durante os primeiros días, a pulseira aprende como é o teu corazón en repouso, sobre todo de noite. A partir de aí, a cifra de estrés expresa canto te afastas da túa propia normalidade. É unha escala relativa, máis parecida a un termómetro persoal ca á nota dun exame.
O que a pulseira non pode saber
Iso si: o corazón non distingue emocións. Os nervios antes de falar en público e a euforia de ver marcar o teu equipo poden deixar unha pegada moi parecida. A pulseira mide a activación do corpo, non se te sentes ben ou mal.
Tamén inflúen cousas que non adoitamos asociar ao estrés: un café a media tarde, unha cea copiosa, unha copa de viño, un arrefriado que empeza ou unha mala noite. Todas pisan un pouco o acelerador. Así que, cando a cifra está alta sen motivo aparente, ás veces a explicación está no prato ou na almofada.
Ler a curva, non o instante
O valor dun momento concreto di pouco. O interesante é o patrón: se as cifras soben sempre os luns pola mañá ou se un paseo despois de comer devolve o pulso á calma.
Queres facer a proba? Séntate e respira amodo durante dous minutos: inspira en catro segundos e expira en seis. Estás pisando o freo a propósito, e moitas veces a curva reflícteo en cuestión de minutos.
Preguntas frecuentes
Como mide o estrés unha pulseira?
Analiza a variabilidade da frecuencia cardíaca (HRV), é dicir, as pequenas diferenzas de tempo entre latexos, e compáraa coa túa propia liña de base en repouso.
Por que sobe o meu nivel de estrés se estou tranquilo?
O movemento, un café, unha cea copiosa, o alcol, un arrefriado ou unha mala noite tamén reducen a HRV. Ademais, o corazón non distingue entre nervios e emoción positiva.
Existe un valor de HRV normal para todos?
Non. Depende da idade, a xenética, a forma física e a hora do día. O útil é compararte contigo mesmo e mirar tendencias.
DuckDik é un produto de benestar. Non é un dispositivo médico, non diagnostica nin substitúe o consello dun profesional sanitario. Se tes síntomas, consulta o teu médico.
